CHUYẾN VỀ NHÀ NHÂN DỊP TẾT

1.

Tôi vào Sài Gòn tính sơ sơ cũng đã được bảy tháng. Ngần ấy thời gian cũng đủ khiến tôi hết sức mong chờ những ngày nghỉ tết. Đó là chuyến trở về thực sự đầu tiên của tôi.

Chuyến xe về Hà Tĩnh xuất phát từ lúc 4giờ sáng. Chiếc xe khách tôi đi là loại xe giường nằm; vì thế, tôi đơn giản không thể cưỡng lại giấc ngủ năm phút ngay sau đó. Khi chợt tỉnh thì đã hơn bảy giờ. Trên xe yên ắng, chỉ có duy nhất tiếng nhạc phát ra từ đầu đĩa của ông tài xế; mọi người đang ngủ. Chỗ của tôi ở dãy giữa, phía trên nên có tầm nhìn khá tốt. Ngoài trời nắng đã chói chang, nắng của miền nam. Có lúc tôi đã muốn tìm cách mang về nhà mình một ít nắng ở đây cho mùa đông ở miền trung đỡ khắc nghiệt.

Xe dừng lại lúc chín giờ sáng để cho khách ăn…trưa tại Đồng Nai( tất nhiên là tiền cơm nhà xe sẽ trả). Chúng tôi ngồi vòng tròn cứ mười người một bàn. Mọi người so đũa, dọn bát, lấy cơm cho nhau rồi mời cơm hết sức tự nhiên khiến tôi có cảm giác hệt như một mâm cơm gia đình vậy. Bữa ăn vội vàng để có thể về nhà càng sớm càng tốt nhưng không hề im lặng. Mọi người bắt chuyện với nhau, hỏi nhau đủ thứ chuyện về cuộc sống ở đất khách, về thu nhập, gia đình, còn cả chuyện giá vé ngày tết. Bàn nào bàn nấy nói cười rôm rả khiến nhà xe cứ thỉnh thoảng lại phải chạy tới nhắc chuẩn bị lên xe. Kết thúc “bữa trưa”, mọi người cùng xem mấy tiểu phẩm hài, trêu đùa nhau chút ít rồi lại lăn ra ngủ. Còn tôi thì nhìn ra ngoài, cố gắng quan sát thật nhanh những biển quảng cáo bên đường đang lao qua vùn vụt để biết mình đang đi qua đâu. Đồng Nai, Bình Thuận, Ninh Thuận, Khánh Hòa. Tới chiều thì xe  dừng ở Phú Yên ăn tối và tôi lại quen thêm được vài người đồng hương nữa. Quả thực, từ lúc vào đây thi Đại Học và ở luôn tại Vũng Tàu, tôi chưa bao giờ được gặp nhiều người Hà Tĩnh đến thế, chưa bao giờ được nói toàn tiếng địa phương như thế, quả là sướng cái miệng. Hễ cứ có người nào đang nói chuyện lỡ miệng chêm vào đôi tiếng miền nam là tất cả lại ồ lên chọc ghẹo rồi cười ha hả. Có anh nhân viên tâm sự: “Vô troong ni nói tiếng Sài Gòn tui khó chịu lắm, enh em mình dân Hà Tịnh tì chỉ sèm nghe cấy tiếng quê hương thôi” khiến tất cả tự dưng im bặt. Anh này trước nay về tết bằng máy bay; không biết may hay rủi mà năm nay đặt vé không được phải đi xe khách, nhờ thế mới có được cảm giác vui vẻ ấm cúng đến thế. Thế nên trừ những người bị say xe ra, ai cũng công nhận về tết đi ôtô mới thú.

Tôi vốn đi xe ít ngủ; vì thế, hầu hết thời gian tôi dành để ngắm cảnh bên ngoài và đánh giá sự khác nhau giữa từng vùng đất. Mỗi tỉnh thành lại có một nét riêng( tất nhiên là tôi chỉ đang nói tới cảnh vật) tuy nhiên không nơi nào khiến tôi liên tưởng tới Hà Tĩnh. Chuyến xe xuất phát lúc sáng sớm nên có thể thoát khỏi những vụ tắc đường ở Sài Gòn, vì thế, chúng tôi đi khá nhanh. Hơn ba giờ sáng, tôi tỉnh giấc và cứ nằm im nhìn ra ngoài cho tới sáng.Mặc dù trong xe có điều hòa nhưng cái khí hậu miền trung khiến tôi phải lôi ngay chiếc áo len ra để mặc và trùm chăn kín người. Lúc trời mờ mờ sáng thì chúng tôi chuẩn bị qua đèo Ngang. Trước đó có tiếng ai đó nói to: “đèo Ngang bà con ơi, bên tê là nhà ta rồi tề”. Ngay lúc đó, những tiếng rì rầm nói chuyện được thay bằng sự ồn ào, thậm chí có thể nói là náo nhiệt, trong xe. Mọi người cười nói, rồi gọi điện cho gia đình chuẩn bị ra đón. Cậu bạn ở bên cạnh( mà tôi đoán cũng là sinh viên năm nhất) kéo chăn ra khỏi đầu quay sang hỏi:

-         Ta đến mô rồi hè?

-         Đèo Ngang, đang ở trên đất nhà ta đó – tôi cười sung sướng.

Cậu bạn kia cũng cười, một nụ cười khiến tôi có cảm giác rất lạ không biết có thể gọi tên nó là “ nỗi nhớ quê của những người trẻ” hay không. Thật đấy, tôi không chém gió đâu; và cũng sẽ thật xấu hổ nếu cậu ta bất ngờ quay sang và thấy tôi đang nhìn cậu chăm chăm ( may mắn điều đó chỉ là giả sử). Những người xung quanh lại bắt đầu buôn dưa lê bán dưa hấu. Phía trước có hai chúnói chuyện với nhau hết sức rôm rả mặc dù họ quen nhau chỉ mới từ hôm qua. Một người cất tiếng mời người còn lại: “ Tỉ nựa xuống Cày rồi tui mời ung vô nhà mần vài be hè, cho ấm rọt.” ( Tôi phải giải thích câu này một tí vì lỡ có ai vô tình vào đây đọc lại không hiểu. Câu ấy nghĩa là “ chút nữa xuống Cày tôi sẽ mời ông vào nhà làm vài chai(rượu) cho ấm ruột”. Cụ thể hơn tí nữa, Cày là tên tắt của thị trấn Cày(ngày xưa) mà giờ gọi là thị trấn Thạch Hà- nhà tôi ở đó). Và thế là từ cái giây phút qua đèo, mọi người đều ngồi hết cả lên, hồi hộp chờ qua từng huyện một để tới được bến xe thành phố.

2.

Tết này nhà có việc nên tôi không có dịp đi đâu hết, kể cả việc tới thăm thầy cô cũ. Điều đó khiến kế hoạch đạp xe đi lang thang rồi ăn bánh bèo, ốc nóng của tôi bị đổ bể. Thay vào đó là ở nhà, ở nhà, ở nhà. Tuy nhiên, suốt hai tuần chỉ ra chợ rồi về nhà không hề khiến tôi cảm thấy khó chịu mà thay vào đó là những suy nghĩ hoàn toàn khác, về gia đình, về hướng đi tương lai và cả về tình cảm xóm giềng thân thiết khiến tôi xúc động khi trở về từ Sài Gòn- nơi mà hàng xóm lâu năm biết được tên nhau đã là tốt lắm. Và tôi chợt nghĩ: tiền thật là quan trọng.

3.

Ngày mồng sáu tết tôi đã phải lên xe cho kịp buổi học( tôi ghét cái trường Kinh Tế ghê gớm. Ai đời lại bắt người ta di học sớm vậy trong khi trường nào cũng ra rằm mới học). Chuyến đi có lẽ không nhiều ấn tượng bằng ngoài việc tôi chỉ muốn ngồi mãi trên xe không cần xuống(để luôn có cảm giác rằng tôi đang di chuyển, đang ở bên cạnh những người quê mình chứ không phải hằng ngày cứ đi rồi về căn phòng trọ nhỏ giữa thành phố đông đúc không người thân thích) và chuyện cái xe dở chứng khiến mọi người phải chuyển sang đi hai cái xe tăng cường bé tí, ngồi chen chúc nhau như nhét lợn và nhịn đói tới hai mươi tiếng bên cạnh nào cu đơ, nào gạo, nào bánh chưng, nào lạc, đậu.

4.

Tôi lên chỗ trọ đầu tiên, ngay sau đó là anh hàng xóm. Bà mẹ chủ nhà vừa từ Mĩ về( bà là người đầu tiên trong nhà tôi “làm quen”) kéo ngay tôi xuống ăn một mớ món lạ hoắc khiến tôi ban đầu thì đói gần chết còn sau đó lại no thở không nổi. Bà còn đặt tên tiếng Anh cho tôi nữa khiến tôi rất vui(mặc dù vốn không khoái vụ này chút nào). Từ hôm đó tới giờ, tôi trung thành với trứng, bột mì và bắp cải( cho đỡ tốn tiền) và thật vui mừng vì đã ba ngày trôi qua mà mình vẫn sống vui, sống khỏe.

5.

Có ai đó đã nói: :ra đi để trở về” nhưng tôi lại có suy nghĩ, rằng quay về để lại ra đi. Dù thế, tôi cũng tin rằng không ai có thể sống cả đời ở một thành phố không phải của mình ( như lời bạn Hiển); và Sài Gòn chưa hẳn là thành phố của tôi. . Thêm nữa, tôi suýt khóc trên xe khi chợt tỉnh giấc lúc nửa đêm, lúc đó may nghe nhạc đang phát bài “Home” của Westlife.