CÁI CHẾT VÀ CUỘC SỐNG

Có lần nào đó tôi đã đọc một bài viết trên blog của bạn Thủy nói về việc đi tìm xem cái chết của mình như thế nào, để biết mình đang sống hay chỉ là tồn tại. Lúc đó, tôi chỉ thoáng qua trong đầu suy nghĩ đó thôi chứ không để tâm quá vì còn nhiều chuyện phải nghĩ. Nhưng cái đề tài hết sức hấp dẫn đó chợt quay lại ám ảnh tôi khi vừa về nhà được một hai ngày.

Không phải tự dưng nó nổi hứng lên mà chạy tới ôm lấy tôi hôn chùn chụt đòi kết bạn để khiến tôi phải bận tâm tới. Sau khi hay tin Dượng tôi ( em rể của mẹ) phát hiện ra mình bị ung thư gan và mất sau đó chỉ vài tháng, cô giáo hồi cấp hai của tôi đang cố gắng níu kéo từng ngày cuối của cuộc đời trong không khí tết tràn ngập đường phố, chị hàng xóm sung sướng rời khỏi bệnh viện K về nhà ăn tết khi biết cái hạch ở cổ chỉ bị viêm thông thường chứ không phải tế bào ung thư đã di căn khiến các bác sĩ cũng phải kêu rằng chưa gặp bệnh nhân nào như thế và cả chuyện mẹ tôi vừa thoát chết mặc dù vẫn còn yếu, tôi bắt đầu thực sự nghĩ về cái chết. Tôi cũng tiến hành công cuộc tìm kiếm của mình như người bạn không quen đã nói ở trên và nhớ ra đã không ít lần tự thấy rằng mình đang tồn tại chứ không phải là sống. Và thế là mấy ngày liền, cứ tới khi mẹ đã ngủ và tôi cũng chui vào cái chăn bông to sụ, tôi bắt đầu tưởng tượng ra cái chết của mình( mà đương nhiên là chả có cái nào “có vẻ tin được” cả). Tôi tưởng tượng nhiều tới mức nếu bỗng dưng có một bác sĩ chạy tới-anh Hiền chẳng hạn-khuôn mặt đau khổ mà đưa cho tôi tờ giấy kết quả rồi thông báo rằng tôi đang bị ung thư giai đoạn cuối chỉ sống được vài tháng nữa ngay khi tôi đang gọt một quả lê thì tôi cũng sẽ chỉ cười xòa cảm ơn rồi tiếp tục gọt và thưởng thức vị ngọt mát của nó như chưa có gì xảy ra. Sau đó, tôi sẽ bắt đầu lên kế hoạch làm tất cả những điều mình cần làm trước khi có thể ra đi( thật hay vì một trong số những việc đó là gửi thư cho một người mà cho đến hết đời tôi cũng không thể quên thì đã làm được cho dù bức thư đó chỉ toàn là nói nhảm); tôi sẽ kêu gọi đầu tư để mở nhiều trung tâm Anh ngữ tại Hà Tĩnh, sẽ kiếm tiền mua một cây violon để học chơi bản “Nhạc buồn” của Chopin, sẽ đi Barcelona để chiêm ngưỡng những gì Gaudí đã để lại cho hậu thế, sẽ tìm người đang ấp ủ ý định xây dựng “trường học toa tàu” để giúp họ một tay, và sẽ bay sang Singapore xin ông bảo vệ NUS cho vào giảng đường ngồi một lát cho thoả cái ước muốn được đặt chân lên đó-điều mà có lẽ giờ tôi phải quên.

Đấy, tôi cứ để mình nghĩ ngợi lan man như thế rồi khi quay về thực tại mới nhận ra nếu mình sắp chết, sẽ có nhiều việc để làm hơn là khi đang sống. Con người ta (hoặc chỉ mình tôi) vốn sống trong những hàng rào bự chảng nhưng thấp lè tè mà-cũng như những con voi được huấn luyện từ bé-chẳng bao giờ dám bước qua nó. Tất nhiên là có những người dám làm điều đó; và đó mới là những người bạn nên ngước lên mà ngưỡng mộ chứ không phải những diễn viên ca sĩ trên màn ảnh( tôi không có ý gì đâu nhé, rất rõ ràng họ là những người tài năng và, lạy phật, rất đẹp; mà tôi lại là một người yêu cái đẹp :D). Chúng ta cứ sống một cách bé nhỏ và hèn mọn như thế, cứ mơ nhưng không dám làm hoặc tệ hơn là không biết nằm mơ rồi khi có một ai đó quát vào mặt: “Sao mày cứ sống như thế? Sao mày không đứng dậy và làm gì đi?” ta sẽ trưng ra cái bộ mặt khắc khổ mà nói rằng: “ Cuộc sống này đâu có dễ như vậy. Tôi muốn lắm, nhưng tôi còn nhiều lắm những việc phải làm cho xong; vả lại, hiện tại tôi không thể tiến hành những việc đó được.” Và bạn sẽ tự dặn lòng ( như tôi) nếu ngày mai bạn chết, hôm nay bạn sẽ làm. Thế đấy, có bao nhiêu người như vậy nhỉ? Dám chắc là cả một đống cao ngất.

Nhưng thật may mắn( vì tôi biết còn nhiều người đang mò mẫm đi tìm câu trả lời cho riêng mình) vì tôi đã biết rằng mình đang SỐNG, sống chứ không phải là tồn tại. Khoảng thời gian hai tuần ngắn ngủi quả thực đã giúp tôi rất nhiều dù cho nó có làm cho tôi tăng lên vài kilôgam và già thêm một miếng. Cho dù tới giờ vẫn chưa thể làm được những điều vừa kể trên nhưng tôi cũng đã biết cứu cánh cuộc sống của mình. Tôi đang và sẽ ( có “đã” hay không thì không rõ) sống để hoàn thành những gì còn thiếu. Tôi sống để “trả nợ” cho tất cả những thành viên trong gia đình, cả người chưa bao giờ được gặp mà cứ thỉnh thoảng khi thấy mình vô dụng quá, tôi lại ước mình không được sinh ra mà để dành cuộc sống này cho người đó; tôi sẽ phải thật giàu có bởi như vậy tôi mới có thể giúp được người khác; rồi tôi sẽ mở một trường học thực sự, nơi người ta tới đó để dạy và để học( có lẽ mở một trường học cần thiết hơn là lập một công ti tư vấn thiết kế nội thất như tôi đã tính J). Và cái đích đến của mấy chục năm sống đó sẽ là mong để lại “ những di sản”( từ đó tôi cọp ở blog này). Tôi sẽ phải để lại một cái gì đó có giá trị thực sự cho cuộc sống này, nhất định vậy.

Và thế là tôi thôi nghĩ về cái chết, bởi tôi tin rằng hiện tại mình đang sống. Tôi mới mười tám tuổi, còn trẻ, còn dại nhưng cũng còn nhiều nhiệt huyết. Đó là lợi thế lớn nhất của tôi.

Thôi, nói nhảm vậy đủ rồi. Còn một đống bài cần phải học, mà người tôi lại đang hôi như cú. Đã chín giờ tối rồi. Và dạo này tự dưng lại muốn quay lại viết tiếp mấy câu chuyện dài đang bỏ dở của năm ngoái.

HURA! TÔI ĐANG SỐNG! ĐANG SỐNG ĐẤY!

CHUYẾN VỀ NHÀ NHÂN DỊP TẾT

1.

Tôi vào Sài Gòn tính sơ sơ cũng đã được bảy tháng. Ngần ấy thời gian cũng đủ khiến tôi hết sức mong chờ những ngày nghỉ tết. Đó là chuyến trở về thực sự đầu tiên của tôi.

Chuyến xe về Hà Tĩnh xuất phát từ lúc 4giờ sáng. Chiếc xe khách tôi đi là loại xe giường nằm; vì thế, tôi đơn giản không thể cưỡng lại giấc ngủ năm phút ngay sau đó. Khi chợt tỉnh thì đã hơn bảy giờ. Trên xe yên ắng, chỉ có duy nhất tiếng nhạc phát ra từ đầu đĩa của ông tài xế; mọi người đang ngủ. Chỗ của tôi ở dãy giữa, phía trên nên có tầm nhìn khá tốt. Ngoài trời nắng đã chói chang, nắng của miền nam. Có lúc tôi đã muốn tìm cách mang về nhà mình một ít nắng ở đây cho mùa đông ở miền trung đỡ khắc nghiệt.

Xe dừng lại lúc chín giờ sáng để cho khách ăn…trưa tại Đồng Nai( tất nhiên là tiền cơm nhà xe sẽ trả). Chúng tôi ngồi vòng tròn cứ mười người một bàn. Mọi người so đũa, dọn bát, lấy cơm cho nhau rồi mời cơm hết sức tự nhiên khiến tôi có cảm giác hệt như một mâm cơm gia đình vậy. Bữa ăn vội vàng để có thể về nhà càng sớm càng tốt nhưng không hề im lặng. Mọi người bắt chuyện với nhau, hỏi nhau đủ thứ chuyện về cuộc sống ở đất khách, về thu nhập, gia đình, còn cả chuyện giá vé ngày tết. Bàn nào bàn nấy nói cười rôm rả khiến nhà xe cứ thỉnh thoảng lại phải chạy tới nhắc chuẩn bị lên xe. Kết thúc “bữa trưa”, mọi người cùng xem mấy tiểu phẩm hài, trêu đùa nhau chút ít rồi lại lăn ra ngủ. Còn tôi thì nhìn ra ngoài, cố gắng quan sát thật nhanh những biển quảng cáo bên đường đang lao qua vùn vụt để biết mình đang đi qua đâu. Đồng Nai, Bình Thuận, Ninh Thuận, Khánh Hòa. Tới chiều thì xe  dừng ở Phú Yên ăn tối và tôi lại quen thêm được vài người đồng hương nữa. Quả thực, từ lúc vào đây thi Đại Học và ở luôn tại Vũng Tàu, tôi chưa bao giờ được gặp nhiều người Hà Tĩnh đến thế, chưa bao giờ được nói toàn tiếng địa phương như thế, quả là sướng cái miệng. Hễ cứ có người nào đang nói chuyện lỡ miệng chêm vào đôi tiếng miền nam là tất cả lại ồ lên chọc ghẹo rồi cười ha hả. Có anh nhân viên tâm sự: “Vô troong ni nói tiếng Sài Gòn tui khó chịu lắm, enh em mình dân Hà Tịnh tì chỉ sèm nghe cấy tiếng quê hương thôi” khiến tất cả tự dưng im bặt. Anh này trước nay về tết bằng máy bay; không biết may hay rủi mà năm nay đặt vé không được phải đi xe khách, nhờ thế mới có được cảm giác vui vẻ ấm cúng đến thế. Thế nên trừ những người bị say xe ra, ai cũng công nhận về tết đi ôtô mới thú.

Tôi vốn đi xe ít ngủ; vì thế, hầu hết thời gian tôi dành để ngắm cảnh bên ngoài và đánh giá sự khác nhau giữa từng vùng đất. Mỗi tỉnh thành lại có một nét riêng( tất nhiên là tôi chỉ đang nói tới cảnh vật) tuy nhiên không nơi nào khiến tôi liên tưởng tới Hà Tĩnh. Chuyến xe xuất phát lúc sáng sớm nên có thể thoát khỏi những vụ tắc đường ở Sài Gòn, vì thế, chúng tôi đi khá nhanh. Hơn ba giờ sáng, tôi tỉnh giấc và cứ nằm im nhìn ra ngoài cho tới sáng.Mặc dù trong xe có điều hòa nhưng cái khí hậu miền trung khiến tôi phải lôi ngay chiếc áo len ra để mặc và trùm chăn kín người. Lúc trời mờ mờ sáng thì chúng tôi chuẩn bị qua đèo Ngang. Trước đó có tiếng ai đó nói to: “đèo Ngang bà con ơi, bên tê là nhà ta rồi tề”. Ngay lúc đó, những tiếng rì rầm nói chuyện được thay bằng sự ồn ào, thậm chí có thể nói là náo nhiệt, trong xe. Mọi người cười nói, rồi gọi điện cho gia đình chuẩn bị ra đón. Cậu bạn ở bên cạnh( mà tôi đoán cũng là sinh viên năm nhất) kéo chăn ra khỏi đầu quay sang hỏi:

-         Ta đến mô rồi hè?

-         Đèo Ngang, đang ở trên đất nhà ta đó – tôi cười sung sướng.

Cậu bạn kia cũng cười, một nụ cười khiến tôi có cảm giác rất lạ không biết có thể gọi tên nó là “ nỗi nhớ quê của những người trẻ” hay không. Thật đấy, tôi không chém gió đâu; và cũng sẽ thật xấu hổ nếu cậu ta bất ngờ quay sang và thấy tôi đang nhìn cậu chăm chăm ( may mắn điều đó chỉ là giả sử). Những người xung quanh lại bắt đầu buôn dưa lê bán dưa hấu. Phía trước có hai chúnói chuyện với nhau hết sức rôm rả mặc dù họ quen nhau chỉ mới từ hôm qua. Một người cất tiếng mời người còn lại: “ Tỉ nựa xuống Cày rồi tui mời ung vô nhà mần vài be hè, cho ấm rọt.” ( Tôi phải giải thích câu này một tí vì lỡ có ai vô tình vào đây đọc lại không hiểu. Câu ấy nghĩa là “ chút nữa xuống Cày tôi sẽ mời ông vào nhà làm vài chai(rượu) cho ấm ruột”. Cụ thể hơn tí nữa, Cày là tên tắt của thị trấn Cày(ngày xưa) mà giờ gọi là thị trấn Thạch Hà- nhà tôi ở đó). Và thế là từ cái giây phút qua đèo, mọi người đều ngồi hết cả lên, hồi hộp chờ qua từng huyện một để tới được bến xe thành phố.

2.

Tết này nhà có việc nên tôi không có dịp đi đâu hết, kể cả việc tới thăm thầy cô cũ. Điều đó khiến kế hoạch đạp xe đi lang thang rồi ăn bánh bèo, ốc nóng của tôi bị đổ bể. Thay vào đó là ở nhà, ở nhà, ở nhà. Tuy nhiên, suốt hai tuần chỉ ra chợ rồi về nhà không hề khiến tôi cảm thấy khó chịu mà thay vào đó là những suy nghĩ hoàn toàn khác, về gia đình, về hướng đi tương lai và cả về tình cảm xóm giềng thân thiết khiến tôi xúc động khi trở về từ Sài Gòn- nơi mà hàng xóm lâu năm biết được tên nhau đã là tốt lắm. Và tôi chợt nghĩ: tiền thật là quan trọng.

3.

Ngày mồng sáu tết tôi đã phải lên xe cho kịp buổi học( tôi ghét cái trường Kinh Tế ghê gớm. Ai đời lại bắt người ta di học sớm vậy trong khi trường nào cũng ra rằm mới học). Chuyến đi có lẽ không nhiều ấn tượng bằng ngoài việc tôi chỉ muốn ngồi mãi trên xe không cần xuống(để luôn có cảm giác rằng tôi đang di chuyển, đang ở bên cạnh những người quê mình chứ không phải hằng ngày cứ đi rồi về căn phòng trọ nhỏ giữa thành phố đông đúc không người thân thích) và chuyện cái xe dở chứng khiến mọi người phải chuyển sang đi hai cái xe tăng cường bé tí, ngồi chen chúc nhau như nhét lợn và nhịn đói tới hai mươi tiếng bên cạnh nào cu đơ, nào gạo, nào bánh chưng, nào lạc, đậu.

4.

Tôi lên chỗ trọ đầu tiên, ngay sau đó là anh hàng xóm. Bà mẹ chủ nhà vừa từ Mĩ về( bà là người đầu tiên trong nhà tôi “làm quen”) kéo ngay tôi xuống ăn một mớ món lạ hoắc khiến tôi ban đầu thì đói gần chết còn sau đó lại no thở không nổi. Bà còn đặt tên tiếng Anh cho tôi nữa khiến tôi rất vui(mặc dù vốn không khoái vụ này chút nào). Từ hôm đó tới giờ, tôi trung thành với trứng, bột mì và bắp cải( cho đỡ tốn tiền) và thật vui mừng vì đã ba ngày trôi qua mà mình vẫn sống vui, sống khỏe.

5.

Có ai đó đã nói: :ra đi để trở về” nhưng tôi lại có suy nghĩ, rằng quay về để lại ra đi. Dù thế, tôi cũng tin rằng không ai có thể sống cả đời ở một thành phố không phải của mình ( như lời bạn Hiển); và Sài Gòn chưa hẳn là thành phố của tôi. . Thêm nữa, tôi suýt khóc trên xe khi chợt tỉnh giấc lúc nửa đêm, lúc đó may nghe nhạc đang phát bài “Home” của Westlife.